• Нүүр
  • Улс төр
  • Ярилцлага
  • Нийтлэл
  • Нийгэм
  • Хүмүүс
  • Гадаад мэдээ
  • Соёл урлаг
  • Спорт
  • Шар мэдээ
  • Бусад
    • Эрүүл мэнд
    • Зөвлөгөө
www.taiz.mn
  • Нүүр
  • Улс төр
  • Ярилцлага
  • Нийтлэл
  • Нийгэм
  • Хүмүүс
  • Гадаад мэдээ
  • Соёл урлаг
  • Спорт
  • Шар мэдээ
  • Бусад
    • Эрүүл мэнд
    • Зөвлөгөө
No Result
View All Result
  • Нүүр
  • Улс төр
  • Ярилцлага
  • Нийтлэл
  • Нийгэм
  • Хүмүүс
  • Гадаад мэдээ
  • Соёл урлаг
  • Спорт
  • Шар мэдээ
  • Бусад
    • Эрүүл мэнд
    • Зөвлөгөө
No Result
View All Result
www.taiz.mn
No Result
View All Result

ЗАГАЛ БААТРЫН ХИРГИСҮҮР – МОНГОЛЫН ХАМГИЙН ҮЛЭМЖ ХИРГИСҮҮР

admin by admin
11/16/2026
in Нийтлэл
0
ЗАГАЛ БААТРЫН ХИРГИСҮҮР – МОНГОЛЫН ХАМГИЙН ҮЛЭМЖ ХИРГИСҮҮР
 Монгол Алтайн нуруунд орших хүрэл зэвсгийн үеийн археологийн томоохон дурсгалын нэг бол хиргисүүр юм.
Ховд аймгийн Дарви сумын нутагт орших Загал баатрын хиргисүүр нь хэмжээгээрээ онцгой анхаарал татдаг. Орон нутгийн албан ёсны мэдээлэлд уг байгууламжийг 11 метр орчим өндөр, 70 гаруй метр голчтой хэмээн тэмдэглэжээ. Нутгийн иргэд Өндөр овоо хэмээн ч нэрлэдэг.
Хиргисүүр нь хүрэл зэвсгийн үеийн нүүдэлчдийн оршуулга, тахилгын зан үйл, чулуун байгууламжийн архитектурыг илэрхийлдэг археологийн чухал дурсгал юм. Тэдгээрийн бүтэц, зохион байгуулалт нь тухайн үеийн хүмүүсийн ертөнцийг үзэх үзэл, өвөг дээдсээ дурсах уламжлал, хамтын хөдөлмөрийн зохион байгуулалтын талаар үнэ цэнтэй мэдээлэл өгдөг.
Монгол Алтайн бүс нутгийн хиргисүүрүүдийг судлахад төв чулуун байгууламжаас гадна гаднах чулуун хүрээ, дагуул байгууламж, тахилын хэсгүүдийн харилцан хамаарал онцгой ач холбогдолтой. Эдгээр нь хүрэл зэвсгийн үеийн нүүдэлчдийн зан үйлийн орон зай, оршуулгын архитектурын хөгжлийг тодруулах археологийн хэрэглэгдэхүүн болдог.
Загал баатрын хиргисүүрийн нэртэй холбоотой нутгийн аман уламжлал, домог яриа ч судалгааны сонирхол татна. Гэхдээ домогт өгүүлдэг баатрын түүх болон археологийн бодит он цаг, оршуулгын эзний хэн болох асуудлыг тусад нь авч үзэх шаардлагатай.
Энэхүү дурсгалыг Монгол Алтайн бусад хиргисүүр, буган чулуун хөшөө, хүрэл зэвсгийн үеийн цогцолборуудтай харьцуулан судлах нь Монголын эртний нүүдэлчдийн түүх, соёлын онцлогийг тодруулахад чухал ач холбогдолтой.
ЗАГАЛБААТАР НЬ МАНЖИЙН СААРАЛ ЖАНЖИН БАЙЖЭЭ
Ховд аймгийн Дарви суманд, Замилаа богдын ар бэлд Монголын хамгийн том, Азидаа 3-т ордог хиргисүүр бий. Өндөр нь 11, тойргийн хэмжээ нь 70 орчим метр. Үүнийг Загалбаатарын хиргисүүр гэлцэнэ.
Зүүнгар-Манжийн дайны үед Саарал гэдэг нэртэй жанжин Манжийн нэгэн гарын цэрэг захирч явсан байдаг.
Зүүнгарчууд Манжийн Саарал жанжныг шархдуулан хөөж явахдаа нэгэн хар уулан дээрээс товхыг нь харваж унасан ба харвасан уулыг Хараат, нөгөөхийг нь Товх гэж нэрлэх болсон гэнэ. Тэгээд Саарал жанжныг барьж, морьтой нь босоогоор нь оршуулсаны дурсгал тэр Загалбаатарын хиргисүүр юм гэв.
Буурлыг заримдаа загал гэдэг. Загал тэх гэх юм бол бууралтаж яваа тэхийг хэлнэ. Буурал зүсний морийг Загал морь ч гэх нь бий. Бууралтаж яваа хүнийг “Загал толгойлчихоод” гэж бас хэлдэг.
Зүүнгарыг бут цохисон хойно Зүүнгарын Зайсан Дондогмаанж гэнэт бослого гарган Илид суурьшсан манжийн дарангуй цэрэг, захиргааг бут цохих үед жанжин Банди, Уянгу нар баригдахгүйн тулд амиа хорлож, харин Саарал жанжин нь тугаа хээр хаяж, тамгаа нуугаад зугтаасан. Эргэж Шигширгэ нартай дахин цэрэглэн Дондогмаанж, Амарсанаа нарыг бут цохихоор ирсэн боловч дахин бут цохиулаад Ордос чигт зугтжээ. Манжийн Саарал гэдэг жанжны бодит түүх ийм ажээ.
Гэрэл зургийг С.Бат-Эрдэнэ
📍 Ховд аймаг, Дарви сум 
Previous Post

Иргэн Э 4-дөгч галавын үед буюу 2.6 саяас 15 мянган жилийн өмнөх цаг үед хамаарах палеонтологийн олдвор арслан зааны соёо, шүдийг олсон

Discussion about this post

Categories

  • Бусад
  • Гадаад мэдээ
  • Зөвлөгөө
  • Нийгэм
  • Нийтлэл
  • Онцлох мэдээ
  • Соёл урлаг
  • Спорт
  • Улс төр
  • Хүмүүс
  • Шар мэдээ
  • Эрүүл мэнд
  • Ярилцлага

Recent Posts

  • ЗАГАЛ БААТРЫН ХИРГИСҮҮР – МОНГОЛЫН ХАМГИЙН ҮЛЭМЖ ХИРГИСҮҮР
  • Иргэн Э 4-дөгч галавын үед буюу 2.6 саяас 15 мянган жилийн өмнөх цаг үед хамаарах палеонтологийн олдвор арслан зааны соёо, шүдийг олсон
  • МОНГОЛЫН ЦАГДААГИЙН БАЙГУУЛЛАГЫН АНХНЫ ДАРГА ЛАВАРЫН ДЭМБЭРЭЛ
  • “Гамшгийг даван туулах чадавх та бидний гэрээс эхэлнэ”
  • Home Page 1
  • Purchase JNews
  • Intro Page
  • JNews Demos
  • Contact Us

© 2026 JNews - Premium WordPress news & magazine theme by Jegtheme.

No Result
View All Result
  • Нүүр
  • Улс төр
  • Ярилцлага
  • Нийтлэл
  • Нийгэм
  • Хүмүүс
  • Гадаад мэдээ
  • Соёл урлаг
  • Спорт
  • Шар мэдээ
  • Бусад
    • Эрүүл мэнд
    • Зөвлөгөө

© 2026 JNews - Premium WordPress news & magazine theme by Jegtheme.