Өмнөд Солонгост нэгэн цагт зоосыг нь үйлдвэрлэхэд ашигладаг металл зоосныхоо нэрлэсэн үнээс илүү үнэтэй болсон тул 10 воны зоосны материал, хэмжээ, жинг өөрчлөх шаардлага гарч байжээ.
2006 онд БНСУ-ын Төв банк 10 воны зоосны хийцийг шинэчилсэн байна. Учир нь зэс, цайрын үнэ өсөж, хуучин зоос үйлдвэрлэхэд ашигладаг хайлшийн өртөг нь зоосны нэрлэсэн үнээс мэдэгдэхүйц давах болжээ.
2006 оны 12 дугаар сарын 18-наас эхлэн зэсээр бүрсэн хөнгөн цагаанаар хийсэн шинэ 10 воны зоосыг гүйлгээнд гаргасан байна.
Өөрчлөлтийн дараа:
Жин: 4.06 граммаас 1.22 грамм болж багассан.
Диаметр: 22.86 мм-ээс 18 мм болж багассан.
Материал: Зэс, цайрын хайлшаас зэсээр бүрсэн хөнгөн цагаан болж өөрчлөгдсөн.
Харин хуучин загварын зооснууд ч хууль ёсны төлбөрийн хэрэгсэл хэвээр үлджээ.
Өнөө үед 10 воны зоос хуучин, шинэ аль ч загвараараа өдөр тутмын гүйлгээнд ховор харагддаг болсон. Гэхдээ урьд нь энэ зоос Солонгосын өдөр тутмын амьдралд чухал үүрэгтэй байв.
Нэг уут рамен ердөө 10 вон байсан үе
1960-аад оны хоёрдугаар хагаст Самян (삼양) компанийн үйлдвэрлэсэн Солонгосын анхны рамен гоймонгийн нэг уут ердөө 10 вон байжээ. Өөрөөр хэлбэл, өнөөдөр бидний харж буй шаргал өнгийн ганц зоосоор нэг уут рамен авч болдог байсан гэсэн үг.
Харин өнөө үед тухайн төрлийн рамены нэг уут дэлгүүрээс хамааран ойролцоогоор 1,000 воны үнэтэй байна.
1972–1995 оны хооронд буюу 23 жилийн хугацаанд Самян рамены үнэ 20 воноос 300 вон болж, 15 дахин өсжээ. Харин 1995 оноос 2026 он хүртэлх 31 жилийн хугацаанд үнэ нь гурав гаруй дахин нэмэгдсэн байна.
Солонгост инфляц хамгийн хүчтэй байсан үе
Солонгосын инфляц 1970–1980-аад оны нефтийн хоёр хямралын үеэр онцгой хүчтэй байжээ.
1973–1975 он: Нефтийн анхны хямралын улмаас түлш, тээвэр болон түүхий эдийн үнэ огцом өссөн байна. 1974 онд хэрэглээний үнэ ойролцоогоор 24%, 1975 онд дахин 25%-иар өсжээ.
1979–1981 он: Нефтийн хоёр дахь хямралын үеэр 1980 онд үнэ ойролцоогоор 29%, 1981 онд дахин 21%-иар нэмэгдсэн байна.
Харин сүүлийн хэдэн арван жилд Солонгосын жилийн инфляц ихэнхдээ 1–4%-ийн хооронд хэлбэлзэж, зарим жилд 1%-иас ч бага байжээ.
10 воны зоосны ар талд ямар дүрс байдаг вэ?
10 воны зоосны ар талд Кёнжү хотын Пульгукса (불국사) хийдийн алдарт Таботхап (다보탑) суварга дүрслэгдсэн байдаг.
Түүний нэрийг монголчилбол “Олон эрдэнийн суварга” гэсэн утгатай. Буддын шашны сударт гардаг Олон эрдэнийн Будда хэмээх дүртэй холбоотой бөгөөд “Лянхуа судар”-т уг Будда Гаутама Буддагийн сургаал үнэн болохыг батлан гарч ирдэг тухай өгүүлдэг.
Өнөөдөр 10 воны зоосоор худалдан авалт хийх боломж хязгаарлагдмал мэт санагдаж болох ч нэгэн цагт бүтэн уут рамен авах хэмжээний худалдан авах чадвартай мөнгө байжээ.
Үнэ өсөхийн утга учрыг ойлгохын тулд өнөөдрийн үнийг харахаас гадна хэдэн арван жилийн өмнөх амьдралын өртөгтэй харьцуулж үзэх хэрэгтэй юм.
Discussion about this post