Лариса Гузеева: Би дүр авахын тулд найруулагчтай хэзээ ч унтаж байгаагүй

ОХУ-ын гавьяат жүжигчин Лариса Гузеевагийн хэлсэн онцлох үгс:

Георгий Вицин надад: – “Бүгдээс түрүүлж ир. Бас туслах дүрийн эмэгтэйчүүдтэй хэзээ ч бүү нөхөрлө — тэд хов живд дуртай. Сайн охин байвал утас бүхий тусдаа өрөөтэй болно” гэж заадаг байлаа.

Ээж ч захидалдаа: “Хамгийн гол нь бүгдийн үгэнд орж, биеэ зөв авч яв” гэж бичдэг байсан.

Мэдээж би тэрсэлдэг л байсан. Гэхдээ зураг авалтын талбайгаас гадуур. Би нэг зүйлийг маш тодорхой ялгадаг байлаа: “Ажил гэдэг бол ариун зүйл”. Ажлын дараа бол тамхи татаж болно, хэрэлдэж болно, бүр хөл бөмбөг тоглож болно.

-Би дүр авахын тулд найруулагчтай хэзээ ч унтаж байгаагүй. “Нэг ч удаа”. Санал тавьж байсан. Бүр хатуу, шулуухан хэлдэг байсан. Гэхдээ би үргэлж татгалздаг байлаа.

Би пробонд орохдоо камер, нүүр будалт, хувцас хэрэглэлтэй л тулгарна гэж итгэж очдог байсан. Харин коньяк, нимбэг, буйдан угтах гэж биш.

Гэхдээ удахгүй л бүх зүйл ойлгомжтой болно шүү дээ.

“За, ингэж суу даа. Үсийг чинь чихний чинь ард хийчихье…” гэхэд л — “за, бүх зүйл ойлгомжтой”.

Хэрэв чи өөрийгөө нядалгаанд хүргүүлж буй хонь шиг байгаад явах юм бол, юуний төлөө явж байгаагаа өөрөө мэдэж байгаа.

Харин миний зан муу байсан байх. Өөрийгөө хэт дээгүүр үнэлдэг, бас аливаа зүйлээс патологийн хэмжээнд дургүйцдэг зантай байлаа. Магадгүй энэ л намайг аварсан байх.

Би дотроо: Чи одоо өөрийнхөө хиймэл мөнгөн шүдээр миний ясыг тачигнуулах гэж байгаа юм уу? “Битгий горьд!” гэж боддог байлаа.

-Одоо ч гэсэн хүмүүс яагаад надад хайртай байдаг юм бол гэдэг нь надад оньсого хэвээрээ.

Үнэхээр ойлгодоггүй.

Төсөөл дөө, би ямар тэнэг байсан гээч. Интернэтээр хүмүүс надад “Чи миний краш” гэж бичихээр нь би тэднийг блоклодог байлаа. “Краш” гэдэг нь ямар нэгэн доромж үг гэж боддог байсан!

Тэгсэн чинь магтаал байсан юм байна лээ.

Залуусын хувьд хэн нэгний “краш” байна гэдэг… за яах вэ. Гэхдээ би тэдэнтэй ямар нэгэн “тоглоом” тоглохгүй.

-Би найдвартай найз. Учир нь “худал амлалт өгдөггүй”.

Би шуудхан: “Үгүй, би үүнийг хийхгүй” гэж хэлдэг. Эхэндээ хүмүүс цочирддог. Харин дараа нь хүндэлж эхэлдэг. Харин “хийе” гэж хэлсэн бол ямар ч үнээр хамаагүй хийдэг.

Гэхдээ би хамт ажилладаг хүмүүстэйгээ нөхөрлөдөггүй.

Би өнөөдөр чи найз, маргааш хэн ч биш болчихдог тэр бүх “жүжигчдийн ертөнцийн эргүүлэгт” орох ёсгүй.

Тэнд аюулгүй биш.

Тэр янз бүрийн сэтгэл хөдлөл, гэнэт дүрэлзэх уур, элдэв “өөрийгөө шинжих” яриануудыг би тэвчиж чадахгүй.

Би хүмүүсийг өөртөө хэт ойртуулдаггүй.

Би зөвхөн “нэг эрэг дээр надтай хамт зогсож чаддаг” хүмүүстэй л холбоотой байдаг.

Тэнд л миний үнэн бий.

НАМТАР

Лариса Гузеева 1959 оны 5-р сарын 23-нд Оренбург мужийн Буртинское тосгонд төржээ. Түүний ээж Альбина Андреевна тосгоны сургуульд түүхийн багшаар ажилладаг байв. Гузеева төрсөн эцгээ хэзээ ч таньж мэдээгүй бөгөөд түүнийг хойд эцэг Виктор Макурин өсгөж хүмүүжүүлжээ [1]. Гузеевагийн ээж хоёр дахь гэрлэлтээсээ Виталий, Олег гэх хоёр хүүхэдтэй болсон ч бага хүү Олег нь бага насандаа нас барсан байна. Жүжигчин бүсгүйн ээж 2018 онд таалал төгсжээ. Катерина Гордеевад (гадаадын агент гэж тодорхойлогдсон) өгсөн ярилцлагадаа Гузеева ээжийгээ өөрийнх нь хувьд “гэрэл гэгээ, сахиусан тэнгэр” байсан гэж хэлээд, түүнээс өөр хэн нэгэнтэй холбоотой хүүхэд насны сайхан дурсамж өөрт нь байдаггүйг, мөн “өөр хэнийг ч тийм ихээр хайрлаж байгаагүй” гэдгээ илэрхийлсэн байна.

Сургуулиа төгссөнийхөө дараа Гузеева Москва (Щукины нэрэмжит Театрын дээд сургууль) болон Ленинград хотуудын театрын сургуульд элсэхийг оролджээ. Ленинградад байхдаа тэрээр Москва руу явахад зориул хадгалсан 25 рублиэ зоогийн газарт санамсаргүй орхиж, буцаан авч чадаагүй байна. Үүний улмаас  Ленинградад үлдэж, 1979 онд Ленинградын Театр, хөгжим, кино урлагийн улсын дээд сургуульд (ЛГИТМиК) элсэн, найруулагч Владимир Петровын ангид суралцах болжээ. Оюутан байхдаа сайн сурч байгаагүй. Байнга л хамаатан садан нас барлаа гэж чөлөө авдаг байснаа ярьж, үүндээ ч харамсдаг гэжээ.

Тэр жилүүдэд тэрээр Невскийн өргөн чөлөөн дэх "Сайгон" кафед байнга очдог байв. Энэ газар нь Борис Гребенщиков ("гадаадын агент" гэж зарлагдсан), Сергей Курехин, Виктор Цой зэрэг хөгжимчид болон бусад бүтээлч залуучуудын цуглардаг төв байлаа. Тэрээр Курехинтэй дотно харилцаатай байсан юм. Гузеева Гордеевад ярихдаа, тухайн үед тэдний хэн нэгнийг хожим суут ухаантан гэж үзнэ чинээ огт төсөөлж байгаагүйгээ дурджээ. Мөн яг тэр үед тэрээр (тухайн үед ижил дээд сургуульд суралцаж байсан) Дмитрий Нагиевтой танилцсан байна.

Гузеева Гордеевад өөрийнх нь "төлөвшиж, хүн болж төлөвшсөн" үе маш хүнд хэцүү байсныг хүлээн зөвшөөрчээ. "Хэрэв хэн нэгэн надаас 'Та дахиад 24 настай болохыг хүсэж байна уу?' гэж асуувал би шоронд хэдэн жил суухыг илүүд үзэх байсан" гэж жүжигчин бүсгүй хэлсэн байна. Тэрээр тухайн үедээ тамхи татаж, архи ууж, "эрүүл мэндээ үрэн таран хийж", "зохисгүй эрчүүдэд өөрийгөө зориулж" явснаа дурджээ. "Эдгээр зүйлс огт болоогүй байсан бол дээр байх байж дээ" хэмээн жүжигчин бүсгүй дүгнэв.

Гузеева 1984 онд ЛГИТМиК-ийг төгссөн бөгөөд сургуулиа төгсөөд Оренбургийн бүсийн драмын театрт хуваарилагдан ажиллах ёстой байсан ч үүний оронд кино урлагийн салбарт ажиллахаар шийджээ [3]. Тэр үед тэрээр "Уулзалтын газрыг өөрчилж болохгүй" (The Meeting Place Cannot Be Changed) хэмээх телевизийн кинонд жижиг дүр бүтээгээд амжсан байв. Мөн тэр ондоо Гузеева өөрт нь алдар хүнд авчирсан дүр болох Эльдар Рязановын найруулсан "Жестокий романс" (A Cruel Romance) киноны Лариса Огудаловагийн дүрийг бүтээжээ.

"Би Эльдар Александровичид хязгааргүй их талархдаг. Би үргэлж: 'Ээж минь надад нэр хайрласан бол Рязанов надад овог өгсөн' гэж хэлдэг... Намайг тэр дүрд сонгож, уг дүрийг бүтээх боломж олгосонд нь би Рязановт болон хувь заяанд талархаж явдаг" гэжээ.